PTSS en een verzwaringsknuffel: houvast naast je behandeling

Een verzwaringsknuffel bij PTSS behandelt geen PTSS, maar kan voor sommige mensen een zacht, tastbaar houvast zijn naast hun behandeling. Bij PTSS (posttraumatische stressstoornis) kan je lichaam alert blijven, ook als het gevaar allang voorbij is. Slecht slapen, schrikken, spanning in je lijf of je onveilig voelen zonder duidelijke reden: het hoort er voor veel mensen bij. Behandeling door een professional staat daarbij altijd voorop.

Daarnaast zoeken veel mensen naar kleine dingen die thuis een gevoel van houvast geven. In dit artikel lees je eerlijk wat een verzwaringsknuffel bij PTSS wel en niet kan betekenen, en hoe je hem rustig en veilig gebruikt, naast je behandeling.

Eerst: hulp bij PTSS

PTSS kan ontstaan na een ingrijpende gebeurtenis, zoals een ongeluk, geweld of een bedreiging. Veel mensen hebben daarna een tijd last van stressreacties, en bij de meesten zakt dat vanzelf. Blijven de klachten langer dan vier weken en zitten ze je dagelijks leven in de weg, dan kan het om PTSS gaan.

Klachten die vaak horen bij PTSS:

• Herbeleven: flashbacks, nachtmerries of beelden die steeds terugkomen.
• Vermijden: plekken, mensen of gesprekken uit de weg gaan die je aan de gebeurtenis herinneren.
• Steeds op je hoede zijn: snel schrikken, slecht slapen, prikkelbaar zijn of moeite met concentreren.

Herken je dit? Bespreek het met je huisarts. Er zijn goede behandelingen voor PTSS, zoals EMDR en andere vormen van traumagerichte therapie. Denk je aan zelfdoding, praat er dan meteen over: bel 113 of gratis 0800-0113. Een verzwaringsknuffel behandelt geen PTSS, maar kan voor sommige mensen een zacht hulpmiddel zijn naast die behandeling.

Waarom houvast belangrijk kan zijn

Veel mensen met PTSS beschrijven dat hun lijf "aan" blijft staan. Iets tastbaars kan dan helpen om je aandacht naar het hier en nu te brengen: wat je voelt, wat je vasthoudt, waar je zit. Een verzwaringsknuffel van 2 kg is zacht, zwaar en voorspelbaar. Hij blijft liggen waar je hem neerlegt en voelt elke keer hetzelfde.

Er is onderzoek naar diepe druk, vooral met verzwaringsdekens en vooral bij angst en slaap. Naar verzwaringsknuffels bij PTSS is ons geen onderzoek bekend. Lees meer in diepe druk: wat zegt onderzoek?

Hij blijft liggen waar je hem neerlegt en voelt elke keer hetzelfde.

Momenten waarop een verzwaringsknuffel kan passen

Aan het eind van de dag

Een vast avondmoment met de knuffel op schoot, gedimd licht en geen scherm kan een rustige overgang naar de nacht zijn. Lees ook over een slaapknuffel voor volwassenen.

Na een intensieve dag of afspraak

Na een zware dag of een intensief gesprek, bijvoorbeeld een therapiesessie, kan het fijn zijn om even te landen voordat je verder gaat. Neem dan tien minuten voor jezelf, met iets zachts in je armen.

Als je hoofd onrustig is

Voor sommige mensen helpt het om zich te richten op iets wat ze kunnen voelen: het gewicht, de zachtheid, hun voeten op de grond. Lees ook over angst, paniek en piekeren.

Grounding met een verzwaringsknuffel

Grounding betekent: je aandacht terugbrengen naar je lichaam en de ruimte om je heen. Het wordt vaak genoemd als manier om met spanning om te gaan. Een verzwaringsknuffel kan daarbij een tastbaar anker zijn. Een korte oefening:

1. Ga zitten en zet je voeten plat op de grond.
2. Leg de knuffel op schoot en voel het gewicht op je benen.
3. Noem in gedachten drie dingen die je ziet, twee dingen die je hoort en één ding dat je voelt.
4. Adem rustig uit en laat je schouders zakken.

Meer oefeningen vind je bij grounding-oefeningen. Overleg met je behandelaar welke oefeningen bij jou passen.

Zo gebruik je hem rustig en veilig

1. Kies zelf het moment. Gebruik de knuffel alleen als het prettig voelt.
2. Begin kort en op een rustig moment. Niet voor het eerst midden in een moeilijke situatie.
3. Leg hem op schoot of in je armen. Je kunt hem altijd direct wegleggen.
4. Richt je op wat je voelt. Gewicht, warmte, zachtheid.
5. Stop als het onprettig voelt. Druk kan voor sommige mensen juist beklemmend voelen, en dat is ook goed om te weten.

Bespreek met je behandelaar of een verzwaringsknuffel bij jou past. Leg hem nooit op je gezicht of hals, en overleg bij lichamelijke klachten eerst met je arts.

Druk kan voor sommige mensen juist beklemmend voelen, en dat is ook goed om te weten.

Wanneer past een verzwaringsknuffel minder goed?

• als druk of vastgehouden worden herinneringen oproept of benauwend voelt;
• als je verwacht dat de knuffel klachten wegneemt;
• bij lichamelijke klachten waarbij gewicht onprettig is.

Veelgestelde vragen over een verzwaringsknuffel bij PTSS

Helpt een verzwaringsknuffel bij PTSS?

Een verzwaringsknuffel behandelt geen PTSS. Sommige mensen ervaren de zachte druk wel als een gevoel van houvast, naast hun behandeling.

Kan ik een verzwaringsknuffel gebruiken naast therapie?

Dat kan. Bespreek het met je behandelaar, zodat het past bij je behandeling.

Is een verzwaringsknuffel geschikt voor volwassenen met PTSS?

Voor sommige volwassenen wel, als ze de druk prettig vinden. Gebruik hem altijd vrijwillig en in je eigen tempo.

Kan ik een verzwaringsknuffel geven aan iemand met PTSS?

Dat kan een lief gebaar zijn. Vraag wel eerst of de ander dat prettig vindt, en geef hem zonder verwachtingen. Niet iedereen vindt druk fijn.

Verzwaringsknuffel of verzwaringsdeken?

Een knuffel houd je vast en leg je makkelijk weg. Een deken ligt over je heen. Voor wie snel een beklemmend gevoel krijgt, is een knuffel vaak makkelijker. Lees de vergelijking verzwaringsknuffel of verzwaringsdeken.

Tot slot

Bij PTSS staat goede behandeling voorop. Een verzwaringsknuffel kan daarnaast een klein, tastbaar houvast zijn voor momenten waarop je hoofd of lijf onrustig is. Bekijk alle verzwaringsknuffels of lees meer over een verzwaringsknuffel bij PTSS.